Kiến trúc chùa một cột

      2

 

*

 

Chùa Một Cột.

Chùa Một Cột còn mang tên gọi chùa Mật (gọi theo Hán-Việt là độc nhất Trụ tháp), Diên Hựu tự, hoặc Liên Hoa Đài. Miếu Một Cột chỉ bao gồm một gian nằm trên một cột đá trung tâm hồ Linh Chiểu nhỏ dại có trồng hoa sen. Chiến thắng “Diên Hựu tự” của Thiền sư Huyền quang (1254-1334) sẽ viết: Thượng phương thu dạ nhất chung lan/Nguyệt dung nhan như tía phong thụ đan/Si vẫn đảo miên phương kính lãnh/Tháp quang song trĩ ngọc tiêm hàn/Vạn duyên bất nhiễu thành giá bán tục/Bán điểm vô ưu nhãn phóng khoan/Tham thấu thị phi đồng đẳng tướng/Ma cung Phật quốc hảo sinh quan. (Dịch là: Đêm thu miếu thoảng tiếng chuông tàn/Phong đỏ, trăng ngời, sóng nguyệt lan/In ngược hình chim, gương nước lạnh/Sẫm song bóng tháp, ngón tiên hàn/Muôn duyên chẳng vướng: Xa trằn tục/Một mảy làm sao lo: rộng lớn nhãn quan/Thấu phát âm thị phi phần nhiều thế cả/Dầu ma dầu Phật, vùng nào hơn?).

Bạn đang xem: Kiến trúc chùa một cột

 

Theo Đại Việt sử cam kết toàn thư, chùa được xây dựng vào năm Kỷ Sửu, niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo 1 (1049), đời Lý Thái Tông. Bao gồm một câu chuyện gắn sát với miếu Một Cột, đó là một hôm, vua Lý Thái Tông (1028-1054) mộng mị thấy Phật quan lại Âm tọa bên trên tòa sen đưa tay dắt vua lên tòa. Thức giấc dậy, vua kể lại cho những quan, nghe xong sư Thiên Tuế khuyên nhà vua xây chùa, dựng cột đá trọng điểm hồ, xây miếu hình tòa sen của Phật quan lại Âm. Chùa xây xong xuôi có hình đài sen ngàn cánh đỡ tòa Phật sắc hồng, trong để tượng Phật vàng che lánh. Các nhà sư cho làm lễ, đi vòng quanh miếu niệm Phật ước phúc mang đến vua sống lâu, cũng chính vì như vậy mà chùa mang tên là Diên Hựu. Diên Hựu tức là “phúc lành nhiều năm lâu”.

 

Theo một số trong những nhận xét: chùa Một Cột chính là hình tượng của trí tuệ, sự trường thọ, với sự cứu vớt rỗi; mang triết lý nhân văn thâm thúy với những hình vuông phía bên ngoài đại diện cho âm và các cột hình tròn thay mặt đại diện cho dương (kể cả chùa trên và ao hình vuông phía dưới). Vẻ đẹp nhất của nó không những có vẻ uy nghi cổ kính, mà lại còn chứa đựng phong thái lịch sự và dìu dịu của cõi Phật. Đặc biệt, thiết yếu cảnh quan, ao và cây cỏ xanh non còn khiến bất kể ai khi để chân tới đây cũng thấy gần gũi, tinh tế, như được gột sạch những vết bụi trần, chỉ với lại hồ hết ý niệm theo tốt và trọng tâm hồn thanh thản.

Xem thêm: Xem Phim Hoat Hinh Chim Cánh Cụt, Vũ Điệu Chim Cánh Cụt

 

Nghiên cứu một vài tài liệu lịch sử thì miếu được trùng tu, thay thế sửa chữa nhiều lần, qua những triều đại của nhà Trần, hậu Lê và Nguyễn. Chùa hiện giờ xây dựng vào năm 1955, song vẫn giữ được cấu trúc của đài Liên Hoa, cùng với kết cấu hình vuông, lợp ngói ta, từng chiều dài 3m, 4 mái cong, trên gồm lưỡng long chầu nguyệt. Trong đài tôn trí tượng ý trung nhân tát Quán gắng Âm.

 

Nhìn toàn cục đài Liên Hoa như một đóa sen lớn vươn khỏi phương diện nước. Sự khác biệt của kiến trúc chùa Một Cột là toàn cục đài bỏ lên trụ đá có đường kính 1,2m, cao 4m. Trụ đá gồm 2 khối, gắn thêm với nhau khéo léo, liếc qua như một tảng đá liền. Tầng trên đỡ một khối hệ thống những thanh gỗ tạo nên thành bộ khung sườn vững chắc đỡ mang đến ngôi chùa dựng mặt trên, tương tự một đóa hoa sen vươn thẳng từ mặt hồ nhỏ dại hình vuông, gồm xây lan can bởi gạch xung quanh. Lối vào chùa là 1 cầu thang nhỏ làm bởi gạch. Trên những trụ cột bao gồm 1 hệ thống rất nhiều thanh gỗ tạo thành cấu tạo rắn chắc hỗ trợ chùa, trông hệt như một nhành hoa sen nâng thẳng lên từ hồ. Đây là sự phối hợp giữa trí tưởng tượng hữu tình đầy thi vị qua hình mẫu hoa sen và những phương án hoàn hảo về kết cấu bản vẽ xây dựng gỗ bằng hệ thống móng giằng, độc nhất vô nhị là việc sử dụng các cột chống chéo lớn trường đoản cú cột mang lại sàn, tạo thành thế vững chắc và kiên cố nhưng vẫn tạo công dụng về thẩm mỹ và làm đẹp như con đường lượn của cánh sen, tùy chỉnh cấu hình sự hài hoà thân mái và sàn vì một đối xứng ảo. Đặc biệt, cửa chùa có đề “Liên Hoa Đài” gợi ghi nhớ sự tích ở mộng của vua Lý dẫn tới vấn đề xây dựng chùa.

 

Năm 1962, miếu Một Cột được xếp hạng Di tích lịch sử dân tộc kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Năm 2006, miếu được tổ chức Kỷ lục nước ta xác lập kỷ lục Việt Nam. Hình miếu còn được thấy sau khía cạnh tiền sắt kẽm kim loại 5.000 đồng của Việt Nam. Chủ yếu lối kiến trúc độc đáo của chính bản thân mình nên ngày nay, cùng với yêu cầu về chiêm bái, trung khu linh, chùa Một Cột đang trở thành điểm du lịch quan trọng của Thủ đô đối với nhiều khách hàng trong và quanh đó nước.